ΜΑΘΗΜΑ 03 · ΚΕΦ. 2.3 + 3.5 · ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

Από τον πίνακα
στο πρώτο διάγραμμα

Τι ξέρω, τι κάνω, τι βρίσκω — σε κουτιά με βέλη.

δεδομέναεπεξεργασίαζητούμενατύπος + αντικατάστασητο τρέχουμε βήμα-βήμα
ΞΕΚΙΝΑΜΕ · ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ · 4 ΛΕΠΤΑ
🥪 Ξανά στο κυλικείο: τοστ 2,20 €, χυμός 1,50 €. Παίρνετε 2 τοστ και 1 χυμό και δίνετε 10 €. Πόσα ρέστα θα πάρετε;

Γράψτε στο τετράδιο, χωρίς να το λύσετε: τι ξέρω; τι θέλω να βρω; Δώστε σε κάθε δεδομένο ένα όνομα.

Δεδομένα (όνομα = τιμή)Ζητούμενα
τοστ = 2,20 € · πλήθος = 2✓ οι τιμές με όνομαρέστατα ρέστα σε €
χυμός = 1,50 € · δίνω = 10 €✓ όλα όσα ξέρουμε
ΡΩΤΑΜΕ ΠΡΩΤΑ

Ξέρουμε τι μας δίνουν. Ξέρουμε τι θέλουμε.
Τι λείπει ανάμεσα;Οι πράξεις που κάνουμε με τα δεδομένα για να βγει το ζητούμενο. Έχουν όνομα: Επεξεργασία.

Τα δεδομένα δεν γίνονται μόνα τους ρέστα. Κάποιος πρέπει να κάνει κάτι με αυτά.

ΣΗΜΕΡΑ

Στο τέλος του μαθήματος θα μπορείτε να…

  • γράφετε τα Δεδομένα και τα Ζητούμενα ενός προβλήματος
  • γράφετε την Επεξεργασία: τύπο και αντικατάσταση
  • μετατρέπετε τον πίνακα σε διάγραμμα με κουτιά και βέλη
  • τρέχετε ένα διάγραμμα βήμα-βήμα και εξηγείτε γιατί η σειρά δεν αλλάζει
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΩΡΑ

Τι θα κάνουμε

  1. Το πρόβλημα της ημέρας
  2. Η τρίτη στήλη: πώς γράφω την Επεξεργασία
  3. Ο πίνακας γίνεται διάγραμμα · το τρέχουμε βήμα-βήμα
  4. Φύλλο εργασίας ΦΕ.03, ατομικά, στον υπολογιστή · διάγραμμα στο draw.io
  5. Ανακεφαλαίωση και Kahoot
ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ · ΧΕΡΙ ΠΑΝΩ ΓΙΑ Α, Β ή Γ

Τρεις μαθητές έγραψαν την Επεξεργασία για τα ρέστα. Ποιος τα πήγε καλύτερα;

  • Α.  4,10 €Αυτό είναι το αποτέλεσμα, όχι η επεξεργασία. Αν δώσω 20 €, το «4,10» είναι λάθος.
  • Β.  10 − 5,90Μισό σωστό: υπάρχει πράξη, αλλά δεν λέει τι βρίσκω, ούτε από πού ήρθαν το 10 και το 5,90.
  • Γ.  ρέστα = δίνω − κόστος = 10 − 5,90Λέει τι βρίσκω, με ποιον τύπο, και πώς μπαίνουν τα νούμερά μας. Αυτό θέλουμε.
Ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑΣ · ΟΠΩΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ

Πώς γράφω την Επεξεργασία

ΣΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ
①
Τύπος — με ονόματαρέστα = δίνω − κόστος
②
Αντικατάσταση — με τα νούμερα     = 10 − 5,90
→
ΟΧΙ ΣΤΟ ΚΟΥΤΙ
③
Αποτέλεσμα4,10 €

Βγαίνει όταν τρέξουμε το διάγραμμα και πάει στα Ζητούμενα.

Γιατί ο τύπος; Δουλεύει με όποια νούμερα. Αν δώσω 20 €, ο τύπος μένει ίδιος· αλλάζει μόνο η αντικατάσταση.
2.3 · ΑΠΟ ΔΥΟ ΣΤΗΛΕΣ ΣΕ ΤΡΕΙΣ · ΠΕΣΤΕ ΜΟΥ ΕΣΕΙΣ

Δεδομένα → Επεξεργασία → Ζητούμενα

Δεδομένα
τι ξέρω		Επεξεργασία
τύπος · αντικατάσταση		Ζητούμενα
τι βρίσκω
τοστ = 2,20 €
πλήθος = 2
χυμός = 1,50 €
δίνω = 10 €		 1. κόστος = πλήθος × τοστ + χυμός= 2 × 2,20 + 1,502. ρέστα = δίνω − κόστος= 10 − 5,90 ρέστα(4,10 € — όταν το τρέξουμε)
Στο βιβλίο (σελ. 18) τα Δεδομένα λέγονται και Είσοδος, τα Ζητούμενα Έξοδος. Η Επεξεργασία είναι ό,τι γίνεται ανάμεσα.
3.5 · ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΑΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
Αρχή ΔΕΔΟΜΕΝΑ τοστ = 2,20 € · πλήθος = 2χυμός = 1,50 € · δίνω = 10 € ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ 1. κόστος = πλήθος × τοστ + χυμός= 2 × 2,20 + 1,50 2. ρέστα = δίνω − κόστος= 10 − 5,90 ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ρέστα Τέλος

Ο ίδιος πίνακας,
ζωγραφισμένος

  • κάθε στήλη του πίνακα → ένα κουτί
  • τα βέλη λένε τη σειρά: από πάνω προς τα κάτω
  • ξεκινά πάντα με Αρχή, τελειώνει πάντα με Τέλος
Το βιβλίο το λέει διάγραμμα ροής: «ο πιο εποπτικός τρόπος» — το καταλαβαίνεις με μια ματιά (σελ. 40). Εκεί τα κουτιά έχουν διαφορετικά σχήματα· θα τα μάθουμε στο Μάθημα 06. Σήμερα: απλά κουτιά.
ΤΡΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ · ΒΗΜΑ-ΒΗΜΑ · ΔΙΝΩ = 10 €
Αρχή
▼
ΔΕΔΟΜΕΝΑτοστ = 2,20 · πλήθος = 2
χυμός = 1,50 · δίνω = 10
▼
ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ1. κόστος = πλήθος × τοστ + χυμός
2. ρέστα = δίνω − κόστος
▼
ΖΗΤΟΥΜΕΝΑρέστα
▼
Τέλος

🧠 Η μνήμη (ο πίνακας στον πίνακα της τάξης)

όνοματιμή
τοστ2,20
πλήθος2
χυμός1,50
δίνω10
κόστος2 × 2,20 + 1,50 = 5,90
ρέστα10 − 5,90 = 4,10

Πατάμε → : ο «υπολογιστής» ξεκινά. Εμείς είμαστε ο υπολογιστής.

Αρχή. Η μνήμη είναι άδεια.

Δεδομένα: γράφω κάθε όνομα με την τιμή του στη μνήμη.

Πράξη 1: τύπος → παίρνω τις τιμές από τη μνήμη → γράφω το κόστος στη μνήμη.

Πράξη 2: το κόστος υπάρχει ήδη στη μνήμη· γι' αυτό η πράξη 2 έρχεται μετά.

Ζητούμενα: δείχνω τα ρέστα → 4,10 €

Τέλος. Ακολουθήσαμε τα βέλη, ένα κουτί τη φορά.

ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΤΩΡΑ · ΕΝΑΣ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ, ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ

Τώρα εσείς: δίνω = 5 € 2 λεπτά

  1. Αντιγράψτε τον πίνακα μνήμης στο τετράδιο.
  2. Ακολουθήστε τα βέλη κουτί-κουτί. Σε κάθε πράξη: τύπος → τιμές από τη μνήμη → αποτέλεσμα στη μνήμη.
  3. Τι δείχνει στο τέλος το κουτί των Ζητουμένων;
όνοματιμή
τοστ2,20
πλήθος2
χυμός1,50
δίνω5
κόστος2 × 2,20 + 1,50 = 5,90
ρέστα5 − 5,90 = −0,90 ‼
Προσέξτε: με τα 5 € βγαίνει κάτι περίεργο. Τι θα έπρεπε να είχε κάνει το διάγραμμα πριν δώσει ρέστα;
ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΚΙΜΗ

Τι είδαμε

δίνωκόστοςρέστασχόλιο
10 €5,90 €4,10 €όλα καλά
5 €5,90 €−0,90 €αρνητικά ρέστα;!
Άλλαξε μόνο μία τιμή στη μνήμη (το «δίνω»). Οι τύποι έμειναν ίδιοι, το διάγραμμα έμεινε ίδιο. Είναι μια συνταγή που δουλεύει με όποια νούμερα της δώσεις.
Με 5 € έπρεπε πρώτα να ρωτήσει «φτάνουν τα χρήματα;». Αυτή η ερώτηση θέλει δικό της κουτί, τον ρόμβο — έρχεται σε λίγα μαθήματα.
ΤΩΡΑ · ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 03 · ΑΤΟΜΙΚΑ · ΣΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ · 20 ΛΕΠΤΑ

«Το πρώτο μου διάγραμμα»

  1. Μέρος 1 (3΄): πίνακας Δεδομένα / Ζητούμενα για ένα πρόβλημα της ειδικότητάς σας, με όνομα = τιμή. Δεν το λύνετε.
  2. Μέρος 2α (6΄): έτοιμο διάγραμμα στο Word → γράψτε τύπο και αντικατάσταση, μετά τα Ζητούμενα, και τρέξτε το.
  3. Μέρος 2β (11΄): το πρόβλημα του Μέρους 1 → πίνακας με δύο πράξεις (προσοχή στη σειρά!) → Ctrl + κλικ στον σύνδεσμο: ανοίγει έτοιμο διάγραμμα στο draw.io → διπλό κλικ σε κάθε κουτί και γράφετε → Win + Shift + S → επικόλληση στο Word.
  4. Μέρος 3 (3΄, προαιρετικό): «τι θα άλλαζε αν…» σας ζητούσαν και κάτι ακόμη;
  5. Αποθήκευση: Επιφάνεια εργασίας → ΦΕ03_Επώνυμο.
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ · ΑΠΑΝΤΑΜΕ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ

Ας δούμε τι κρατήσαμε

  1. Ποια τρία μέρη έχει πλέον ο πίνακάς μας;Δεδομένα · Επεξεργασία · Ζητούμενα
  2. Τι γράφουμε στο κουτί της Επεξεργασίας;Τον τύπο με ονόματα και την αντικατάσταση με νούμερα — όχι το αποτέλεσμα
  3. Αν τα 10 € γίνουν 20 €, τι αλλάζει στο διάγραμμα;Μόνο η τιμή του «δίνω» (και η αντικατάσταση)· οι τύποι και τα κουτιά μένουν ίδια
  4. Μπορώ να κάνω την πράξη 2 πριν από την πράξη 1;Όχι: το «κόστος» δεν υπάρχει ακόμη στη μνήμη — η σειρά μετράει
  5. Με 5 € βγήκαν ρέστα −0,90 €. Τι λείπει από το διάγραμμα;Μια ερώτηση «φτάνουν τα χρήματα;» — μια απόφαση (ρόμβος)
  6. Πώς λέει το βιβλίο τα Δεδομένα και τα Ζητούμενα;Είσοδος και Έξοδος (σελ. 18)

κλικ σε μια ερώτηση: η απάντησή της · A: όλες οι απαντήσεις

ΚΛΕΙΣΙΜΟ · ΠΑΙΖΟΥΜΕ

Kahoot! · Μάθημα 03

  1. Ανοίξτε kahoot.it ή την εφαρμογή Kahoot!
  2. Γράψτε το PIN που βλέπετε στην οθόνη
  3. Ψευδώνυμο: μικρό όνομα + αρχικό επωνύμου
  4. Απαντήστε γρήγορα: μετράει και η ταχύτητα
8

ερωτήσεις · περίπου 4 λεπτά

Από τον πίνακα στο πρώτο διάγραμμα

ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

Τι ακολουθεί

📖

Μελέτη

Βιβλίο: τυπωμένη σελ. 18 (Δεδομένα – Ζητούμενα) και σελ. 40 (τι είναι διάγραμμα ροής — τα σχήματα μόνο να τα δείτε)

🖥️

Υλικό στο eClass

Αυτή η παρουσίαση, για επανάληψη στο σπίτι (πλήκτρο A για τις απαντήσεις).

➡️

Μάθημα 04

Το κουτί της Επεξεργασίας σπάει σε μικρότερα: τα υποπροβλήματα.

Πηγές: σχολικό βιβλίο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ», Κεφ. 2.3 (σελ. 18) και 3.5 (σελ. 40–41). Διαγράμματα: δημιουργήθηκαν για το μάθημα.