ΜΑΘΗΜΑ 04 · ΚΕΦ. 2.3 · ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΩΝ Η/Υ

Σπάω το πρόβλημα
σε μικρότερα

Ένα μεγάλο πρόβλημα δεν λύνεται μονοκόμματα. Το χωρίζουμε σε υποπροβλήματα — και το σχεδιάζουμε σαν δέντρο.

υποπροβλήματααναλυτική μέθοδοςδέντροbubbl.us
ΞΕΚΙΝΑΜΕ · ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ · 4 ΛΕΠΤΑ
⛴️ Εκδρομή στην Τήνο: πάνε 46 μαθητές και 4 καθηγητές. Το εισιτήριο του πλοίου για κάθε μαθητή είναι 12 €. Το λεωφορείο στην Τήνο κοστίζει 230 € και το μοιράζονται οι μαθητές. Πόσα πληρώνει κάθε μαθητής;

Γράψτε στο τετράδιο, χωρίς να το λύσετε: τι ξέρω; τι θέλω να βρω; Υπάρχει κάτι που δεν χρειάζομαι;

ΔεδομέναΖητούμενα
μαθητές · εισιτήριο46 μαθητές · 12 € ο καθέναςποσό ανά μαθητήπόσα € πληρώνει κάθε μαθητής
λεωφορείο · καθηγητές;230 € · οι 4 καθηγητές ΔΕΝ χρειάζονται: δεν πληρώνουν
ΡΩΤΑΜΕ ΠΡΩΤΑ

Ο διευθυντής σας λέει:
«Οργάνωσε εσύ την εκδρομή στην Τήνο.»
Από πού ξεκινάς;Όχι από όλα μαζί. Τη χωρίζω σε μικρότερα κομμάτια: τι κάνω πριν, την ημέρα της εκδρομής, και στην επιστροφή. Μετά χωρίζω το καθένα ξανά.

Το πρόβλημα της ημέρας ήταν μόνο ένα κομμάτι της εκδρομής. Ποια είναι τα άλλα;

ΣΗΜΕΡΑ

Στο τέλος του μαθήματος θα μπορείτε να…

  • χωρίζετε ένα πρόβλημα σε υποπροβλήματα
  • συνεχίζετε τη διάσπαση μέχρι κομμάτια που λύνονται αμέσως
  • σχεδιάζετε την ανάλυση ως δέντρο στο bubbl.us
  • ξεχωρίζετε την αναλυτική από τη συνθετική μέθοδο
Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΩΡΑ

Τι θα κάνουμε

  1. Το πρόβλημα της ημέρας
  2. Σπάω το πρόβλημα: το δέντρο της εκδρομής
  3. Δοκιμή στο bubbl.us
  4. Φύλλο εργασίας ΦΕ.04, ατομικά, στον υπολογιστή
  5. Δύο δρόμοι · ανακεφαλαίωση · Kahoot
2.3 · ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΕ ΥΠΟΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Από το γενικό στο ειδικό

Ανάλυση = χωρίζω ένα σύνολο στα κομμάτια του. Όταν το σύνολο είναι ένα πρόβλημα, τα κομμάτια λέγονται υποπροβλήματα.

Η αναλυτική μέθοδος (Top-Down), σε τρία βήματα

  1. Ορίζω τα υποπροβλήματα.
  2. Ξανακάνω το ίδιο για κάθε υποπρόβλημα, όσο χρειάζεται.
  3. Όταν ένα κομμάτι λύνεται αμέσως, σταματάω και το λύνω. Όταν λυθούν όλα, λύθηκε και το αρχικό.
Θυμάστε το κουτί Επεξεργασία του Μαθήματος 03; Ήταν ένα κουτί για όλη τη δουλειά. Σήμερα μαθαίνουμε να το σπάμε.
ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ · ΚΑΘΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΧΕΙ «ΠΑΙΔΙΑ» ΤΑ ΥΠΟΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ
Εκδρομή στην Τήνο Προετοιμασία Η ημέρα της εκδρομής Επιστροφή Άδειες γονέωνΕισιτήρια πλοίου Κόστος ανά μαθητή Συγκέντρωση στο λιμάνιΠρόγραμμα επισκέψεωνΦαγητό Καταμέτρηση μαθητώνΕνημέρωση γονέων Βρίσκω τιμέςΣυγκρίνωΚλείνω
μπλε: επίπεδο 1 και 2κίτρινο: επίπεδο 3 — το «Εισιτήρια» σπάει ξανάπράσινο: ένα κομμάτι που είναι υπολογισμός — το πρόβλημα της ημέρας!
ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΤΩΡΑ · ΣΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Το πρώτο σας δέντρο στο bubbl.us 4 λεπτά

  1. Ανοίξτε τον browser και γράψτε bubbl.us. Ξεκινήστε νέο χάρτη χωρίς λογαριασμό.
  2. Στη μεσαία φούσκα γράψτε: «Πειραιάς → Θεσσαλονίκη».
  3. Επιλέξτε τη φούσκα και πατήστε Ctrl + Enter για κάθε φούσκα-παιδί. Φτιάξτε 3: τα τρία μεγάλα κομμάτια του ταξιδιού.
  4. Σπάστε ένα από αυτά σε 2 ακόμη.
Η άσκηση είναι του βιβλίου (σελ. 23, άσκ. 4): «Ο Δημήτρης βρίσκεται στο λιμάνι του Πειραιά και θέλει να πάει στη Θεσσαλονίκη. Αναλύστε σε υποπροβλήματα.»

Δεν το αποθηκεύετε — είναι δοκιμή.
ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΚΙΜΗ

Τι είδαμε

Μία πιθανή λύση

Πειραιάς → Θεσσαλονίκη
→ Διαλέγω μέσο (πλοίο, τρένο, αεροπλάνο, ΚΤΕΛ)
→ Κλείνω εισιτήριο
→ Πηγαίνω στον σταθμό / στο αεροδρόμιο

Τα δέντρα της τάξης δεν ήταν ίδια — και είναι σωστό αυτό. Το βιβλίο το λέει: «υπάρχουν πολλοί τρόποι» να αναλύσουμε ένα πρόβλημα (σελ. 20).
Όποιος έγραψε «παίρνω τα πόδια μου και περπατάω 500 km» έκανε ανάλυση… με ένα μόνο, πολύ μεγάλο υποπρόβλημα.
Για το ΦΕ — η εικόνα του δέντρου: πατήστε Win+Shift+S, σύρετε ένα ορθογώνιο γύρω από το δέντρο, μετά στο Word κλικ στο πλαίσιο και Ctrl+V.
ΣΩΣΤΟ Ή ΛΑΘΟΣ; · ΧΕΡΙ ΠΑΝΩ ΓΙΑ «ΣΩΣΤΟ»

Ισχύει αυτό;

  • «Αν σπάσω το πρόβλημα σε κομμάτια, θα έχω περισσότερη δουλειά: αντί για ένα, λύνω πολλά.»Λάθος. Η δουλειά είναι ίδια, αλλά οργανωμένη: κάθε μικρό κομμάτι λύνεται εύκολα και δεν ξεχνάμε τίποτα.
  • «Κάθε πρόβλημα έχει ένα μόνο σωστό δέντρο.»Λάθος. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να το σπάσεις. Σωστό είναι κάθε δέντρο που καλύπτει όλο το πρόβλημα.
  • «Σταματάω να σπάω όταν ξέρω αμέσως πώς γίνεται ένα κομμάτι.»Σωστό. Αυτό είναι το τρίτο βήμα της αναλυτικής μεθόδου.
ΤΩΡΑ · ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 04 · ΑΤΟΜΙΚΑ · ΣΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ · 20 ΛΕΠΤΑ

«Το δέντρο της δουλειάς μου»

  1. Μέρος 1 (3΄): πίνακας Δεδομένα / Ζητούμενα στο Word. Δεν το λύνετε.
  2. Μέρος 2 (14΄): ένα έργο της ειδικότητάς σας. Το πρόβλημα και τα 3 πρώτα υποπροβλήματα σας δίνονται. Στο bubbl.us: τουλάχιστον 2 παιδιά στο καθένα, και ένα από αυτά το σπάτε ακόμη μία φορά. Μετά: εικόνα στο Word.
  3. Μέρος 3 (3΄, προαιρετικό): ποιο κομμάτι του δέντρου σας είναι υπολογισμός; Γράψτε τα Δεδομένα, την Επεξεργασία και τα Ζητούμενά του.
Αποθήκευση στην Επιφάνεια εργασίας ως ΦΕ04_Επώνυμο. Μην κλείσετε τον υπολογιστή πριν περάσει ο καθηγητής.
2.3 · ΔΥΟ ΔΡΟΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ

Από πάνω ή από κάτω;

⬇️

Αναλυτική (Top-Down)

Από το γενικό στο ειδικό. Ξεκινάω από την «Εκδρομή» και τη σπάω προς τα κάτω. Αυτό κάναμε σήμερα.

⬆️

Συνθετική (Bottom-Up)

Από το ειδικό στο γενικό. Ξεκινάω από σωστά δεδομένα (εισιτήριο 12 €, λεωφορείο 230 €), βγάζω νέα (17 € ο καθένας) και ανεβαίνω μέχρι το ζητούμενο.

↕️

Μικτή (Mixed)

Συνδυάζει τις δύο: κάποια κομμάτια τα σπάω από πάνω, κάποια τα χτίζω από κάτω.

Βιβλίο σελ. 20–21 · Εικόνες 2-5 (αναλυτική) και 2-6 (συνθετική).
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ · ΑΠΑΝΤΑΜΕ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ

Ας δούμε τι κρατήσαμε

  1. Τι είναι υποπρόβλημα;Ένα μικρότερο πρόβλημα, κομμάτι του αρχικού
  2. Πότε σταματάω να σπάω ένα κομμάτι;Όταν λύνεται αμέσως — δεν χρειάζεται άλλη διάσπαση
  3. Πώς λέγεται η μέθοδος «από το γενικό στο ειδικό»;Αναλυτική (Top-Down)
  4. Και η μέθοδος «από το ειδικό στο γενικό»;Συνθετική (Bottom-Up)· ο συνδυασμός τους: Μικτή
  5. Πώς δείχνουμε την ανάλυση με σχήμα;Με δέντρο: κάθε πρόβλημα έχει «παιδιά» τα υποπροβλήματά του
  6. Ποια κομμάτια του δέντρου γίνονται διάγραμμα σαν του Μαθήματος 03;Όσα είναι υπολογισμός: έχουν Δεδομένα → Επεξεργασία → Ζητούμενα

κλικ σε μια ερώτηση: η απάντησή της · A: όλες οι απαντήσεις

ΚΛΕΙΣΙΜΟ · ΠΑΙΖΟΥΜΕ

Kahoot! · Μάθημα 04

  1. Ανοίξτε kahoot.it σε νέα καρτέλα
  2. Γράψτε το PIN που βλέπετε στην οθόνη
  3. Ψευδώνυμο: μικρό όνομα + αρχικό επωνύμου
  4. Απαντήστε γρήγορα: μετράει και η ταχύτητα
8

ερωτήσεις · περίπου 4 λεπτά

Σπάω το πρόβλημα σε μικρότερα

ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

Τι ακολουθεί

📖

Μελέτη

Βιβλίο: τυπωμένες σελ. 20–21 (ανάλυση, αναλυτική, συνθετική και μικτή μέθοδος, Εικ. 2-5 και 2-6)

🎬

Στο eClass

Αυτή η παρουσίαση (πλήκτρο A για τις απαντήσεις) και ένα βίντεο-οδηγός για το bubbl.us.

➡️

Μάθημα 05

Τα κομμάτια που λύνονται αμέσως γίνονται βήματα. Πότε μια σειρά βημάτων λέγεται αλγόριθμος;

Πηγές: σχολικό βιβλίο «Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ», Κεφ. 2.3 (σελ. 20–21) και άσκηση 4 (σελ. 23). Διαγράμματα: δημιουργήθηκαν για το μάθημα.