ΜΑΘΗΜΑ 2 · ΕΝΟΤΗΤΑ 1 · ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Τι είναι
ενέργεια;
Ξεκινάμε τον Ενεργειακό Φάκελο του πελάτη μας — σήμερα χαρτογραφούμε πώς η ενέργεια μπαίνει, αλλάζει μορφή και δουλεύει μέσα στο σπίτι του.
μορφές ενέργειαςμετατροπή ενέργειαςο πελάτης μας
ΣΗΜΕΡΑ
Στο τέλος της ώρας θα μπορείτε να…
- αναγνωρίζετε τις βασικές μορφές ενέργειας γύρω σας
- εξηγείτε τι σημαίνει μετατροπή ενέργειας, με παράδειγμα
- καταγράφετε τις συσκευές του σπιτιού του πελάτη σας και τη μορφή ενέργειας που καταναλώνει καθεμία
- εξηγείτε γιατί η ενέργεια δεν «χάνεται» αλλά μετατρέπεται
ΡΩΤΑΜΕ ΠΡΩΤΑ
Το κινητό σου, ο ήλιος, ο άνεμος έξω, το φαγητό που έφαγες το πρωί, μια μπαταρία — τι κοινό έχουν όλα αυτά;Όλα είναι μορφές ή πηγές ενέργειας — απλώς δεν το σκεφτόμαστε έτσι κάθε μέρα.
Περιμένετε απαντήσεις όπως «όλα λειτουργούν με ρεύμα» ή «όλα κινούνται» — δεν πειράζει αν δεν είναι ακριβείς, θα τις ξαναδούμε στο τέλος.
ΤΩΡΑ ΠΑΜΕ …
Πού βρισκόμαστε στον Ενεργειακό Φάκελο
- Μ01 · Γνωριστήκαμε με τον πελάτη μας
- Μ02 · Κάρτα 1: ο χάρτης ενέργειας του σπιτιού
- Μ03–Μ05 · Από πού έρχεται το ρεύμα, πόσο κοστίζει, πώς εξοικονομούμε
- Μ06–Μ10 · Ποια ΑΠΕ ταιριάζει στον πελάτη μας
Ο ΟΡΙΣΜΟΣ
Ενέργεια = ικανότητα να συμβεί μια αλλαγή
- Ένα αυτοκίνητο κινείται, μια λάμπα φωτίζει, ένα φαγητό ζεσταίνεται, ένα ηχείο παράγει ήχο
- Σε όλα αυτά «κάτι» έκανε την αλλαγή να συμβεί — αυτό το «κάτι» είναι η ενέργεια
- Δεν τη βλέπουμε ποτέ η ίδια· βλέπουμε μόνο τι κάνει
Ανάλογο: η ενέργεια είναι σαν τα χρήματα σε έναν λογαριασμό — δεν τα «βλέπεις», αλλά βλέπεις τι αγοράζουν.
ΟΙ ΜΟΡΦΕΣ
Οκτώ μορφές που συναντάμε συνέχεια
🏃
Κινητική
κίνηση — ποδήλατο, άνεμος
⛰️
Δυναμική
θέση/ύψος — νερό ψηλά σε φράγμα
🔥
Θερμική
θερμότητα — φούρνος, ήλιος
⚡
Ηλεκτρική
ρεύμα σε καλώδιο
🍞
Χημική
φαγητό, καύσιμο, μπαταρία
☢️
Πυρηνική
πυρήνας ατόμου
☀️
Φωτεινή
φως — ήλιος, λάμπα
🔔
Ηχητική
ήχος — καμπάνα, ηχείο
Συνηθισμένο λάθος: πολλοί λένε «ρεύμα» για όλες τις μορφές. Το ρεύμα είναι μόνο η ηλεκτρική μορφή.
Η ΙΔΕΑ-ΚΛΕΙΔΙ
Η ενέργεια δεν εξαφανίζεται — μετατρέπεται
Σε κάθε μετατροπή, λίγη ενέργεια «χάνεται» πάντα ως θερμότητα — αυτό δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται, μετρήσιμα μετατράπηκε κι αυτή.
ΣΩΣΤΟ Ή ΛΑΘΟΣ; · ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ
Ισχύει αυτό;
- Όταν σβήνει η τηλεόραση, η ενέργεια που χρησιμοποιούσε χάνεται για πάντα.Λάθος — μετατράπηκε σε φως, ήχο και θερμότητα που διαχύθηκαν στο δωμάτιο.
- Ένα φωτοβολταϊκό πάνελ μετατρέπει το φως του ήλιου σε ηλεκτρική ενέργεια.Σωστό — φωτεινή σε ηλεκτρική.
- Ο άνθρωπος «καίει» ενέργεια από το φαγητό όταν κάνει ποδήλατο, όπως ένα αυτοκίνητο καίει βενζίνη.Σωστό, με την έννοια ότι είναι κι αυτό μετατροπή χημικής σε κινητική ενέργεια.
ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΤΩΡΑ · ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΣΑΣ
Ταξινομήστε τις 8 καρτέλες 10 λεπτά
- Ο Συντονιστής/τρια μοιράζει τις 8 καρτέλες της ομάδας
- Βάλτε κάθε καρτέλα κάτω από τη μορφή ενέργειας που ταιριάζει (πίνακας με τις 8 μορφές, 2 σελίδες)
- Για 3 καρτέλες, γράψτε δίπλα και τη μετατροπή («από… σε…»)
Προσέξτε: ποιες καρτέλες χωράνε σε δύο μορφές ταυτόχρονα — γιατί;
ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΚΙΜΗ
Τι είδαμε
- Το «νερό ψηλά σε φράγμα» είναι δυναμική· μόλις πέσει, γίνεται κινητική
- Το «φαγητό πριν το φάμε» είναι χημική — ίδια «οικογένεια» με το καύσιμο ή την μπαταρία
- Πολλές συσκευές κάνουν πάνω από μία μετατροπή ταυτόχρονα (π.χ. τηλεόραση: φως + ήχος)
Αν μια ομάδα έβαλε το «ρεύμα σε καλώδιο» στη «θερμική», δεν είναι εντελώς λάθος — απλώς δεν είναι η κύρια χρησιμοποιήσιμη μορφή του.
ΤΩΡΑ ΠΑΜΕ …
Το σπίτι του πελάτη μας
- Μορφές και μετατροπές ενέργειας
- Φάκελος Πηγών: οι συσκευές ενός σπιτιού
- Κάρτα 1: ο χάρτης ενέργειας του σπιτιού μας
- Pitch 60΄΄ ανά ομάδα
ΔΟΚΙΜΑΣΤΕ ΤΩΡΑ · ΜΕ ΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ ΠΗΓΩΝ
Ποιες συσκευές έχει ο πελάτης σας; 15 λεπτά
- Ανοίξτε την Κάρτα-Πηγή «Τυπικές συσκευές σπιτιού» του Φακέλου Πηγών
- Διαλέξτε τουλάχιστον 6 συσκευές που ταιριάζουν στο σπίτι του δικού σας πελάτη
- Για κάθε μία, γράψτε τη μορφή ενέργειας εισόδου και τι παράγει
Προσέξτε: ο κυρ-Γιάννης δεν έχει δίκτυο ρεύματος — ποιες συσκευές βγαίνουν από τη λίστα του;
ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΟΚΙΜΗ
Τι είδαμε
- Κάθε πελάτης έχει διαφορετικό «προφίλ συσκευών» — δεν καταναλώνουν όλοι το ίδιο
- Οι συσκευές θέρμανσης (θερμοσίφωνας, καλοριφέρ, φούρνος) καταναλώνουν πολύ περισσότερο από τον φωτισμό
- Αυτή η λίστα είναι η βάση για την Κάρτα 1
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ
Φύλλο Εργασίας 02: «Κάρτα 1 — Ο χάρτης ενέργειας του σπιτιού»
5 ομάδες · 1 κάρτα A4 (2 όψεις) ανά ομάδα
- Πάρτε το τυπωμένο ΦΕ.02 και τον Φάκελο Πηγών της ομάδας σας
- Συμπληρώστε τα 5 κουτιά της κάρτας με το χέρι
- Ο Γραφέας γράφει καθαρά — οι άλλοι υπαγορεύουν
❓
1–2
Το ερώτημα και τα νούμερα (συσκευές + μορφή ενέργειας)
✏️
3
Σχέδιο: ένα απλό διάγραμμα ροής ενέργειας για 2 συσκευές
💡
4
Η απόφασή μας: ποια μορφή ενέργειας κυριαρχεί στο σπίτι
📎
5
Πηγή: από ποια κάρτα-πηγή προήλθε κάθε αριθμός
ΤΩΡΑ ΠΑΜΕ …
Κλείσιμο
- Κάρτα 1 έτοιμη
- Pitch 60΄΄ ανά ομάδα
- Ανακεφαλαίωση
ΚΛΕΙΣΙΜΟ · 60΄΄ ΑΝΑ ΟΜΑΔΑ
Ο/Η Παρουσιαστής/τρια δείχνει την Κάρτα 1
- «Ο πελάτης μας είναι… και οι κύριες συσκευές του σπιτιού του είναι…»
- «Η μορφή ενέργειας που κυριαρχεί στο σπίτι του είναι…»
- Ο εκπαιδευτικός φωτογραφίζει την κάρτα για τον «τοίχο» του Ενεργειακού Φακέλου
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ · ΑΠΑΝΤΑΜΕ ΠΡΟΦΟΡΙΚΑ
Ας δούμε τι κρατήσαμε
- Τι είναι ενέργεια, με δικά σας λόγια;Η ικανότητα να συμβεί μια αλλαγή — κίνηση, θέρμανση, φως, ήχος.
- Πείτε τρεις μορφές ενέργειας.Π.χ. κινητική, χημική, ηλεκτρική (οποιεσδήποτε τρεις από τις 8).
- Τι μορφή ενέργειας έχει το φαγητό πριν το φάμε;Χημική.
- Γιατί λέμε ότι η ενέργεια «μετατρέπεται» και όχι ότι «χάνεται»;Επειδή αλλάζει μορφή (συχνά καταλήγει σε θερμότητα), δεν εξαφανίζεται.
- Δώστε ένα παράδειγμα συσκευής του πελάτη σας και τη μετατροπή που κάνει.Ελεύθερη απάντηση από την Κάρτα 1 της ομάδας.
- Ποια μορφή ενέργειας κυριαρχεί στο σπίτι του πελάτη σας;Ελεύθερη απάντηση — συνήθως θερμική (θέρμανση/ζεστό νερό).
κλικ σε μια ερώτηση: η απάντησή της · A: όλες οι απαντήσεις
ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ
Τι ακολουθεί
📝
Κουίζ 02 στο eClass
10 ερωτήσεις αυτοελέγχου — για το σπίτι
🗂️
Κρατήστε την Κάρτα 1
θα τη χρειαστούμε στο Μ14 για τον Ενεργειακό Φάκελο
🎬
Βίντεο στο eClass
«Ενέργεια και Ισχύς» — προαιρετικό
➡️
Επόμενο μάθημα
Από πού έρχεται το ρεύμα του σπιτιού — η διασύνδεση της Σύρου