Από πού έρχεται
το ρεύμα;
Ορυκτά, ανανεώσιμες, πυρηνική — και ένα καλώδιο 108 χιλιομέτρων στον βυθό του Αιγαίου. Σήμερα ακολουθούμε μια κιλοβατώρα ως το σπίτι του πελάτη μας.
Στο τέλος της ώρας θα μπορείτε να…
- χωρίζετε τις πηγές ενέργειας σε ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες
- περιγράφετε τη διαδρομή του ρεύματος: σταθμός → μεταφορά → διανομή → μετρητής
- λέτε ένα πλεονέκτημα και ένα μειονέκτημα για τα ορυκτά, τις ΑΠΕ και την πυρηνική
- εξηγείτε πώς φτάνει το ρεύμα στη Σύρο
Μια λάμπα ανάβει. Από ποια μορφή ενέργειας σε ποια;Από ηλεκτρική σε φωτεινή — και λίγη θερμική (η λάμπα ζεσταίνεται). Η ενέργεια δεν χάθηκε, άλλαξε μορφή.
Και κάτι για σήμερα: η ηλεκτρική ενέργεια που μπήκε στη λάμπα, από πού ήρθε;
Πατάς τον διακόπτη στο σπίτι του πελάτη σου. Πού βρισκόταν αυτή η ενέργεια ένα δευτερόλεπτο πριν;Μέσα στα καλώδια — και πριν από αυτό σε έναν σταθμό, ίσως εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά: σε έναν ανεμόμυλο στην Εύβοια, σε ένα πάνελ στην Κοζάνη, σε ένα καμίνι με αέριο στο Λαύριο.
Το ρεύμα δεν «αποθηκεύεται» στο καλώδιο σαν νερό στη δεξαμενή. Παράγεται εκείνη τη στιγμή, κάπου αλλού.
Πού βρισκόμαστε στον Ενεργειακό Φάκελο
- Κάρτα 1 · Ο χάρτης ενέργειας του σπιτιού
- Κάρτα 2 · Το ταξίδι μιας κιλοβατώρας — από πού έρχεται το ρεύμα του
- Κάρτα 3 · Πόσο καταναλώνει ο πελάτης μας; (λογαριασμός, βατόμετρο)
- Κάρτα 4 · Πέντε μέτρα εξοικονόμησης
Θα τελειώσει ποτέ;
Ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ)
Ξαναγεμίζουν μόνες τους από τη φύση, όσο κι αν τις χρησιμοποιούμε.
☀️ 🌬️ 💧 🌿
ήλιος · άνεμος · νερό · βιομάζα · γεωθερμία
Μη ανανεώσιμες
Φτιάχτηκαν μέσα στη γη σε εκατομμύρια χρόνια. Ό,τι καίμε, δεν ξαναγίνεται.
🪨 🔥 🛢️ ☢️
λιγνίτης · φυσικό αέριο · πετρέλαιο · ουράνιο (πυρηνική)
Σχεδόν όλοι οι σταθμοί κάνουν το ίδιο κόλπο
Ισχύει αυτό;
- Το ρεύμα της Σύρου παράγεται στη Σύρο.Λάθος — από το 2018 έρχεται με υποβρύχιο καλώδιο από το Λαύριο. Ο παλιός σταθμός πετρελαίου μένει μόνο για έκτακτη ανάγκη.
- Η πυρηνική ενέργεια είναι ανανεώσιμη, αφού δεν βγάζει σχεδόν καθόλου CO₂.Λάθος — βγάζει ελάχιστο CO₂, αλλά το ουράνιο είναι ορυκτό και κάποτε τελειώνει. «Καθαρή» και «ανανεώσιμη» δεν είναι το ίδιο.
- Οι ανανεώσιμες πηγές δεν έχουν κανένα μειονέκτημα.Λάθος — ο ήλιος δύει, ο άνεμος κόβεται, τα φράγματα πλημμυρίζουν κοιλάδες. Κάθε πηγή έχει ένα «αλλά».
Πού βρίσκεται η ενέργεια της Ελλάδας;
- Ανανεώσιμες ή όχι · πώς δουλεύει ένας σταθμός
- Φάκελος Πηγών Β + ο χάρτης της ενέργειας
- Κάρτα 2: το ταξίδι μιας κιλοβατώρας
- Pitch και κουίζ με κάρτες Α/Β/Γ/Δ
Γεμίστε τον χάρτη της ενέργειας 20 λεπτά
- Ο Συντονιστής/τρια μοιράζει τις κάρτες Β1–Β8: κάθε μέλος παίρνει 2
- Διαβάστε τις κάρτες σας μόνοι (5΄) — μετά εξηγήστε τις στην ομάδα με 2 προτάσεις
- Σχεδιάστε το σύμβολο κάθε πηγής στον χάρτη, δίπλα στις πόλεις της κάρτας
- Πράσινο = ανανεώσιμη · μαύρο = όχι
- Κυκλώστε Αθήνα και Θεσσαλονίκη · με κόκκινο η διαδρομή ως τη Σύρο
Τι είδαμε στον χάρτη
- Οι σταθμοί είναι μακριά από τον κόσμο: ο λιγνίτης στην Κοζάνη, τα νερά στα βουνά, ο άνεμος στην Εύβοια και τη Θράκη
- Ο κόσμος ζει κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη → το ρεύμα πρέπει να ταξιδέψει (γραμμές, πυλώνες, καλώδια)
- Τα καύσιμα ταξιδεύουν κι αυτά: αέριο με αγωγούς και πλοία, πετρέλαιο με δεξαμενόπλοια — η ενέργεια είναι και θέμα μεταφορών
- Πυρηνικό σταθμό η Ελλάδα δεν έχει — ο πιο κοντινός είναι στη Βουλγαρία
Από τις 100 kWh που καταναλώσαμε…
Η Σύρος πριν και μετά το καλώδιο
Μέχρι το 2018
Το νησί έβγαζε μόνο του το ρεύμα του, με μεγάλες μηχανές πετρελαίου. Ακριβό, θορυβώδες, με καυσαέρια — και με κίνδυνο μπλακ άουτ τον Αύγουστο.
Από το 2018
Υποβρύχιο καλώδιο Λαύριο → Σύρος, 108 χλμ. Η Σύρος έγινε κόμβος: από εδώ το ρεύμα πάει σε Τήνο, Πάρο και Μύκονο.
Η κιλοβατώρα του δικού μας πελάτη
- Ο χάρτης της ενέργειας
- Κάρτα 2: το ταξίδι μιας κιλοβατώρας
- Pitch 60΄΄ ανά ομάδα
- Ανακεφαλαίωση και κουίζ Α/Β/Γ/Δ
Κάρτα 2: «Το ταξίδι μιας κιλοβατώρας»
1 κάρτα A4 διπλής όψης ανά ομάδα
- Μπροστά: συμπληρώστε τον πίνακα των 100 kWh από τις κάρτες Β1–Β7
- Ο/Η Υπολογιστής/τρια: kWh × g CO₂ για κάθε γραμμή, και το σύνολο
- Πίσω: η διαδρομή στα κουτιά (κάρτα Β8) και η απόφασή σας
2
100 kWh: ανανεώσιμη; πόσο CO₂;
3
Η διαδρομή ως το σπίτι του πελάτη
4
2 πηγές που προτείνουμε, 1 που αποφεύγουμε — γιατί
5
Από ποιες κάρτες Β πήραμε τα στοιχεία
Κλείσιμο
- Κάρτα 2 έτοιμη
- Pitch 60΄΄ ανά ομάδα
- Ανακεφαλαίωση
- Κουίζ με κάρτες Α/Β/Γ/Δ — πόντοι για την ομάδα!
Ο/Η Παρουσιαστής/τρια δείχνει την Κάρτα 2
- «Από τις 100 kWh του πελάτη μας, οι … ήταν ανανεώσιμες και έβγαλαν περίπου … κιλά CO₂.»
- «Η κιλοβατώρα του ξεκίνησε από … και πέρασε από …»
- «Θα του προτείναμε … και … — και θα αποφεύγαμε … γιατί …»
Το ταξίδι μιας κιλοβατώρας ως τη Σύρο
Ας δούμε τι κρατήσαμε
- Τι σημαίνει ότι μια πηγή είναι «ανανεώσιμη»;Ξαναγεμίζει μόνη της από τη φύση (ήλιος, άνεμος, νερό) — δεν τελειώνει όσο κι αν τη χρησιμοποιούμε.
- Ποια κοινή «μηχανή» έχουν ο λιγνίτης, το αέριο, ο άνεμος και το νερό;Τουρμπίνα που γυρίζει γεννήτρια. Μόνο τα φωτοβολταϊκά δεν τη χρειάζονται.
- Πώς ήρθε το ρεύμα στη Σύρο πριν και μετά το 2018;Πριν: τοπικός σταθμός πετρελαίου. Μετά: υποβρύχιο καλώδιο 108 χλμ από το Λαύριο.
- Ένα «υπέρ» και ένα «κατά» της πυρηνικής ενέργειας;Υπέρ: σχεδόν καθόλου CO₂, δουλεύει μέρα-νύχτα. Κατά: ραδιενεργά απόβλητα, κίνδυνος ατυχήματος, σεισμοί, κόστος.
- Γιατί οι σταθμοί είναι συνήθως μακριά από τις πόλεις;Χτίζονται εκεί που είναι η πηγή (ορυχείο, ποτάμι, αέρας) ή που δεν ενοχλούν — άρα το ρεύμα πρέπει να ταξιδέψει.
- Τι θα προτείνατε στον πελάτη σας, και γιατί;Ελεύθερη απάντηση από το κουτί 4 της Κάρτας 2.
κλικ σε μια ερώτηση: η απάντησή της · A: όλες οι απαντήσεις
Σηκώστε την κάρτα σας!
- 6 ερωτήσεις · 20 δευτερόλεπτα για να συμφωνήσει η ομάδα
- Στο «3-2-1-πάνω!» σηκώνουν όλες οι ομάδες μαζί μία κάρτα
- Κάθε σωστή = 1 πόντος στον Πίνακα Αποστολής
Ποια από αυτές τις πηγές είναι ανανεώσιμη;
- Λιγνίτης
- Φυσικό αέριο
- Άνεμος
- Πετρέλαιο
Σωστό: Γ — ο άνεμος ξαναφυσά· τα άλλα τρία είναι ορυκτά.
Από πού έρχεται σήμερα το ρεύμα της Σύρου;
- Από μηχανές πετρελαίου στη Σύρο
- Από την ηπειρωτική Ελλάδα, με υποβρύχιο καλώδιο
- Από πυρηνικό σταθμό στη Σύρο
- Μόνο από τα φωτοβολταϊκά στις στέγες
Σωστό: Β — καλώδιο 108 χλμ από το Λαύριο, από το 2018.
Σε ποια πηγή ΔΕΝ υπάρχει τουρμπίνα που γυρίζει;
- Λιγνίτης
- Φυσικό αέριο
- Φωτοβολταϊκά
- Υδροηλεκτρικό
Σωστό: Γ — το πάνελ κάνει το φως ρεύμα κατευθείαν.
Ποιο έδωσε το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος στην Ελλάδα το 2025;
- Ο λιγνίτης
- Οι ΑΠΕ (ήλιος, άνεμος, νερό…) μαζί
- Η πυρηνική
- Το πετρέλαιο
Σωστό: Β — περίπου 50 στις 100 kWh. Ο λιγνίτης έπεσε στις 4.
Γιατί ανεβάζουμε την τάση (π.χ. 400.000 V) πριν στείλουμε το ρεύμα μακριά;
- Για να χάνεται λιγότερη ενέργεια στα καλώδια
- Για να φτάσει πιο γρήγορα
- Για να γίνει ανανεώσιμο
- Για να μη χρειάζεται μετρητής
Σωστό: Α — με υψηλή τάση, λιγότερη ενέργεια γίνεται θερμότητα στον δρόμο.
Ποιο είναι μειονέκτημα της πυρηνικής ενέργειας;
- Βγάζει πάρα πολύ CO₂
- Αφήνει ραδιενεργά απόβλητα για χιλιάδες χρόνια
- Δουλεύει μόνο με ήλιο
- Τελειώνει μέσα σε έναν χρόνο
Σωστό: Β — και το CO₂ της είναι από τα πιο χαμηλά!
Τι ακολουθεί
Κουίζ 03 στο eClass
8 ερωτήσεις αυτοελέγχου — για το σπίτι
Βίντεο στο eClass
«Το ταξίδι της ηλεκτρικής ενέργειας» και «Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας»
Φέρτε έναν λογαριασμό ρεύματος
(με σβησμένα τα ονόματα) — τον χρειαζόμαστε στο επόμενο μάθημα
Επόμενο μάθημα
Watt ή κιλοβατώρα; Πόσο καταναλώνει ο πελάτης μας